Digitale verkty i tilpassa opplæring

Tilpassa opplæring er eit overordna mål i norsk skule. Alle
elevane har rett til opplæring på sitt nivå og tilpassa sine
føresetnader. IKT har eit større potensiale enn det skulen
generelt har gjort seg nytte av. Utfordringa er å sjå når dette
verktøyet kan kome til sin rett.
(Kjartan Bjorøy, 2012)


Retten til tilpassa opplæring er faktisk forankra til i opplæringslova og i prinsipp for opplæringa. I fylgje Kunnskapsløftet (2006). Skulen skal ha rom for alle, og lærarane må derfor ha blikk for den einskilde.
Undervisninga må tilpassast ikkje berre til fag og stoff, men også til alderstrinn og utviklingsnivå, til den einskilde eleven og den samansette klassa.

Korleis kan digitale verkty verne om dette? I ei klasse eg ein gong var lærar i var det ei jente som hadde dårleg hørsel. I staden for å ta denne elles vel fungerande jenta ut av klasserommet, bort frå venene sine, la skulen opp til at rammene for undervisninga heller skulle endrast. Då tok dei i bruk mikrofonar og lydannlegg, slik at all aktivitet i undervisninga skjedde via mikrofonar og høytalarannlegg. Både elev og lærar nytta mikrofonen, og det vart etter kvart heilt naturleg for alle, og eleven med hørselhemming fekk delta på same måte som alle andre.

Om dette var særleg digitalt eller ikkje var det iallefall eit teknisk hjelpemiddel, og meget kreativt. Bjarnø, Giæver, Johannesen og Øgrim (2009, s. 142) skil mellom tre ulike hovedtypar av digitale læringsressursar:


- standardprogrammer (f.eks. teksthandsamar, regneark og presentasjonsverktøy),
- pedagogiske program (fagleg retta program og kontekstfrie program)
- faglege ressurssider som ikkje er utvikla for undervisning.

Ein blind person kan til dømes nytte PC for å gjere kvardagen og læringa letttare. Programmet Cicero gir brukaren moglegheit til å få lest opp for seg tekst ein scanner inn. Programmet seier ifrå om brukaren har lagt dokumentet rett inn, og les deretter opp det som står.
Eit anna program som kan gjere kvardagen til læraren som har med blinde elevar å gjere lettare er Duxbury DBT. Dette programmet konverterer svart skrift til punktskrift. (www.tagarno.no)

Dei digitale verktya er mange og hjelpsomme, også med tanke på tilpassa opplæring. Tilpassa opplæring og bruk av digitale verkty er begge mykje omtalt i Kunnskapsløftet 06. Om ein tenkar kreativt og har ein liten innsikt i kva moglegheiter den digitale verdenen kan by på vil ein vere i stand i å ta vare på den tilpassa opplæringa også via digitale verkty.

Kjelder:
www.tagarno.no
http://www.tagarno.no/FORSIDE/PRODUKTER/SYN/HJEM/PRODUKTSIDER/PRODUKTER/BLIND.aspx


Bjarnø, Giæver, Johannesen og Øgrim (2009) DidIKTikk - digital kompetanse i praktisk undervisning, Oslo, Fagbokforlaget

Læreplanen for Kunnskapsløftet 2006

Kjartan Bjorøy 2012
        Leksjon om tilpassa opplæring og IKT.